V. Ochrona eksmitowanych
W wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd musi orzec o uprawnieniu do otrzymania lokalu
socjalnego przez eksmitowanego bądź o braku takiego uprawnienia. Sąd bada z urzędu czy zachodz ą
przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego. Decyzję podejmuje biorąc pod uwagę np. dotychczasowy
sposób korzystania z lokalu przez najemcę, jego sytuację materialną i rodzinną.
Ustawa o ochronie praw lokatorów wyszczególnia kategorie osób, wobec których sąd nie może orzec o
braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego, są to:
1) kobieta w ciąży,
2) małoletni,
3) niepełnosprawny lub ubezwłasnowolniony oraz sprawujący nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią
zamieszkały,
4) obłożnie chory,
5) emeryt i rencista spełniający kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej,
6) bezrobotny,
7) osoba spełniająca przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały
- chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany.
Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce
położenia lokalu podlegającego opróżnieniu
Ustawa wskazuje także kategorie osób, którym sąd może odmówić prawa do lokalu socjalnego, dotyczy
to w szczególności: najemcy lokalu, który wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko
porządkowi domowemu czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku i współnajemcy (np.
małżonka lub rozwiedzionego małżonka) jeżeli swoim rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia on
wspólne zamieszkiwanie.
Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego (Uchwała SN z 07.02.1997 r.; III CZP 120/96; OSNC
1997/6-7/69) orzeczenie o uprawnieniu do lokalu socjalnego wyklucza w ogóle mo żliwość eksmisji do
czasu uzyskania takiego lokalu od gminy.
Poza tym istnieją okresy, w czasie których eksmisji nie przeprowadza się (tzw. okres ochronny):
od 1 listopada do 31 marca roku następnego włącznie. Nie dotyczy to osób:
- eksmitowanych za znęcanie się nad rodziną,
- którym wskazano lokal, do którego ma nastąpić przekwaterowanie, a mimo to nie opuścili dotychczas
zajmowanego lokalu.
Obowiązujące przepisy wciąż dopuszczają możliwość eksmisji bez wskazania lokalu
socjalnego tzw. eksmisja "na bruk".
O CZYM MUSISZ PAMIĘTAĆ - Gdy sprawa trafiła do sądu...
Osoba zagrożona eksmisją, gdy sprawa trafiła do sądu i postępowanie eksmisyjne jest już w toku,
powinna:
- przede wszystkim brać udział w rozprawach i nie unikać sądu - ma wtedy możliwość obrony,
osobistego przedstawienia przyczyn swojego położenia. Powinna także przygotować argumenty, dowody
na potwierdzenie swoich słów, a także przedstawić opinię pracownika socjalnego.
- zadeklarować spłatę zadłużenia, jeśli podstawą eksmisji jest zadłużenie,
- zobowiązać się do poprawy, jeśli przyczyną wystąpienia o eksmisję jest naganne zachowanie,
- wystąpić o przyznanie lokalu socjalnego,
- jeżeli zapadł wyrok niekorzystny (orzeczono eksmisję) - powinna pamiętać o przysługującym prawie
do wniesienia odwołania. Odwołanie od wyroku nakazującego eksmisję należy złożyć we wskazanym przez
sąd terminie. Po jego upływie odwołanie jest bezskuteczne. Chęć wniesienia odwołania można także
zgłosić na ostatniej sprawie eksmisyjnej.
O CZYM MUSISZ PAMIĘTAĆ - Gdy orzeczono eksmisję...
Po uprawomocnieniu się wyroku eksmisyjnego można wnieść powództwo
przeciwegzekucyjne , które wstrzymuje wykonanie eksmisji do czasu rozstrzygnięcia
sprawy.
Przykładowe sytuacje, w których można wnieść powództwo przeciwegzekucyjne:
- Jeśli eksmitowany nie zgadza się z faktami na podstawie, których nakazano opuszczenie lokalu
np. gdy dokonano eksmisji bez wcześniejszego wypowiedzenia umowy najmu lub sądowego jej
unieważnienia lub gdy orzeczenie wydano na podstawie fałszywych zeznań świadków.
- Jeżeli po powstaniu tytułu wykonawczego (np. wydanie wyroku eksmisyjnego i opatrzenie go przez
sąd klauzulą wykonalności) lub po zakończeniu rozprawy nastąpiło zdarzenie, które spowodowało, że
zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane.
