Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej
Podstawa prawna:
- art. 28-33a ustawy z dn. 27 sierpnia 1997 r.,
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dn. 14
grudnia 2007 r. w sprawie zakładów aktywności zawodowej (Dz. U. z
2007 r., Nr 242, poz. 1776).
Nie każdy niepełnosprawny jest w stanie znaleźć pracę i pracować na
otwartym rynku pracy. Dla wielu możliwość zatrudnienia stwarzają
zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej.
Zakład pracy chronionej
To zakład zatrudniający nie mniej niż 25
pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy,
spełniający następujące warunki:
1) wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych
wynosi:
a) co najmniej 40%, a w tym co najmniej 10% ogółu
zatrudnionych stanowią osoby zaliczone do znacznego lub
umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, albo
b) co najmniej 30% niewidomych lub psychicznie
chorych, albo upośledzonych umysłowo zaliczonych do znacznego albo
umiarkowanego stopnia niepełnosprawności,
2) obiekty i pomieszczenia użytkowane przez
zakład pracy:
a) odpowiadają przepisom i zasadom bezpieczeństwa
i higieny pracy,
b) uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w
zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń
higieniczno-sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniają
wymagania dostępności do nich,
3) jest zapewniona doraźna i specjalistyczna
opieka medyczna, poradnictwo i usługi rehabilitacyjne.
_________________________________________
Uwaga !
Od 2009 r. w związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia
Komisji Europejskiej (wspomnianego w poprzednim rozdziale), zakłady pracy
chronionej, aby utrzymać swój status będą musiały zatrudniać więcej
osób niepełnosprawnych. Zgodnie z przepisami rozporządzenia
wskaźnik zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych w ZPCh-ach
powinien wynosić ponad 50%.
Zakład pracy chronionej jest przedsiębiorstwem i działa w celu
osiągania zysków. Jednak decyduje się na zatrudnienie znacznej
liczby osób niepełnosprawnych, musi być przystosowany do ich
potrzeb oraz musi zapewniać pomoc medyczną, czy rehabilitację. ZPCH
nie jest więc przedsiębiorcą, który szukając pracowników trafił,
niejako „przez przypadek” na osoby niepełnosprawne i zdecydował się
na ich przyjęcie. Korzystanie z pracy niepełnosprawnych,
organizowanie pracy z myślą o nich, zapewnienie im odpowiednich
warunków, w tym socjalnych, jest świadomym wyborem i elementem
strategii.
Zakład aktywności zawodowej
Jest jednostką utworzoną przez powiat, gminę, fundację,
stowarzyszenie lub inną organizację społeczną, której statutowym
zadaniem jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób
niepełnosprawnych. Zakład aktywności zawodowej musi:
1) zatrudniać, w stosunku do ogółu pracowników, co najmniej 70%
osób niepełnosprawnych:
a) zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności,
b) zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, u
których stwierdzono autyzm, upośledzenie umysłowe lub chorobę
psychiczną, w szczególności skierowanych z warsztatów terapii
zajęciowej (wskaźnik zatrudnienia tej grupy nie może być wyższy niż
35%),
2) spełniać podobnie jak ZPCH warunki dotyczące obiektów i
pomieszczeń, a także opieki medycznej, poradnictwa i usług
rehabilitacyjnych,
3) przeznaczać uzyskane dochody na cele związane z aktywnością
zawodową osób niepełnosprawnych,
4) uzyskać pozytywną opinię starosty o potrzebie utworzenia zakładu
aktywności zawodowej.
Zakładom pracy chronionej oraz zakładom aktywności zawodowej
przysługują zwolnienia z różnych podatków i opłat, miesięczne
dofinansowania wynagrodzeń oraz składek na ubezpieczenia społeczne
z tytułu zatrudniania osób niepełnosprawnych, a także inne formy
wsparcia finansowego.
