Rozliczenie wspólne
Wspólne rozliczenie się małżonków
Kiedy warto, żeby małżonkowie rozliczyli się wspólnie? Na przykład,
jedno z nich zarabia mało lub wcale, a drugie osiąga dochody z II
albo III przedziału podatkowego. Jeśli dochody małżonków
mieszczą się w tym samym przedziale podatkowym, wtedy nie ma to
sensu.
Dlaczego? Wspólne rozliczenie polega na dodaniu dochodów
małżonków i podzieleniu tej sumy przez 2. Następnie podatek
naliczany jest w podwójnej wysokości od ustalonych w ten sposób
dochodów.
Przykład:
| Dochód w ciągu roku | Podatek do zapłacenia, jeśli małżonkowie rozliczają się
oddzielnie | Roczny dochód na jednego małżonka, przy wspólnym rozliczaniu
się z podatku dochodowego |
| Żona 24 tys. zł | 19% |
24 tys. + 48 tys. = 72 tys. zł
72 tys. zł : 2 = 36 tys. zł
|
| Mąż 48 tys. zł | 30% | |
Przy wspólnym rozliczeniu się dochód na jednego małżonka
wyniesie 36 tys. zł. Ta kwota mieści się w I przedziale podatkowym,
czyli obowiązująca dla nich stawka podatkowa to 19% (II przedział
zaczyna się powyżej kwoty 43.405 zł).
Od 2005 roku możliwość wspólnego opodatkowania dotyczy także
wdów/ wdowców, tzn. sytuacji kiedy w trakcie roku podatkowego lub w
roku następnym, ale przed złożeniem zeznania podatkowego, jedno z
małżonków zmarło; wtedy drugie nadal może skorzystać ze wspólnego
rozliczenia. Ma to związek z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z
dn. 4 maja 2004 r. sygn. K 8/03 (TK uznał wyłączenie tego
rozwiązania w stosunku do wdów i wdowców za sprzeczne z
Konstytucją) oraz z nowelizacją ustawy, będącą konsekwencją tego
wyroku.
Rozliczanie się osób samotnie wychowujących
dzieci
Osoby samotnie wychowujące w danym roku podatkowym:
- dzieci małoletnie,
- dzieci, bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi
przepisami otrzymywały zasiłek pielęgnacyjny (a więc dzieci
niepełnosprawne),
- dzieci do ukończenia 25 lat uczące się w szkołach, jeśli dzieci
te nie uzyskały w roku podatkowym dochodów, z wyjątkiem dochodów
zwolnionych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w
wysokości nie powodującej obowiązku zapłaty podatku,
mogą skorzystać z podobnych zasad (jak przy wspólnym rozliczaniu
się małżonków).
Podatek liczymy w podwójnej wysokości od połowy dochodów takich
podatników. Tu podobnie jak w podanym wyżej przykładzie (dotyczącym
małżonków), czyli przy zarobkach 48 tys. zł rocznie, podatnik
musiałby zapłacić 30% podatku. Jeśli jednak skorzysta z ww.
możliwości, to wówczas zapłaci 19% podatku (w podwójnej wysokości),
ponieważ połowa jego dochodów to 24 tys. zł, a więc mieści się w I
przedziale podatkowym.
Definicja
Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jednego z
rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną,
kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w
stosunku do której orzeczono separację (...). Za osobę samotnie
wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku
małżeńskim, jeżeli małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich
lub odbywa karę pozbawienia wolności.
UWAGA: Takie rozliczenie jest możliwe także
wówczas, gdy rodzic samotnie opiekował się dzieckiem tylko przez
część roku. Przykładowo: kobieta urodziła dziecko we wrześniu
2007 r. i wychowuje je samotnie – może rozliczyć podatek wspólnie z
dzieckiem za cały 2007 r.
O przywilejach dla podatników, którzy mają dzieci (nowej uldze)
piszemy też w rozdziale „Jak oblicza się podatek”.
Jeżeli podatnik złoży płatnikowi oświadczenie o zamiarze
wspólnego opodatkowania w danym roku podatkowym z małżonkiem, bądź
na zasadach przysługujących osobom samotnie wychowującym dzieci,
jego zaliczki na podatek będą odpowiednio zmniejszone. Uniknie w
ten sposób nadpłaty podatku.
